AD(H)D; chinese kruiden als alternatief voor Ritalin (methylfenidaat) en vergelijkbare middelen

Wat is AD(H)D

AD(H)D is een aandoening van de ontwikkeling van het zenuwstelsel. De kenmerken zijn:

• Moeite met regulatie van aandacht. Vaak te weinig aandacht, soms veel aandacht (ADD).
• Impulsiviteit.
• Lichamelijke of mentale hyperactiviteit (ADHD).
• Ontstaat op jonge leeftijd, blijft levenslang aanwezig. Komt voor bij 8% van de kinderen, vaker bij jongens dan bij meisjes. Het kan veel invloed hebben op de persoon zelf en zijn omgeving.
• Heeft overeenkomsten met Autistisch Spectrum Stoornis.
• Is gerelateerd aan dopamine. Dopamine is een stofje (een zogenaamde neurotransmitter) die verantwoordelijk is voor beloning. Door een tekort aan dopamine is er te weinig beloning voor saai en vervelend werk.

Westerse behandeling van AD(H)D

In de westerse geneeskunde wordt AD(H)D behandeld met een combinatie van medicatie, gedragstherapie en psyco-sociale interventie. De medicatie die gebruikt wordt is de volgende:

• Methylfenidaat (een lichtere vorm van amfetamine) met als merknamen: Ritalin en Concerta
• Atomexetine: wordt geclaimd als niet-stimulerend. Merknaam: Strattera
• Viloxazine: wordt geclaimd als niet-stimulerend. Oorspronkelijk ingezet tegen depressie. Merknaam: Qelbree. Nog niet geregistreerd in Europa.
• (Lis)dexamfetamine: merknamen: Amfexa, Tentin (een kortwerkende variant), Elvanse: een langwerkende variant.
• Er wordt geclaimd dat Atomexetine en Viloxazine niet stimulerend werken, maar wie op apotheek.nl naar de bijwerkingen kijkt ziet dat dit niet het geval is.
• Alle bovengenoemde middelen hebben ernstige bijwerkingen zeker aangezien de middelen levenslang ingenomen zouden moeten worden. De grote vraag is of dit opweegt tegen de voordelen.

AD(H)D in China

In China komt de aandoening ook voor. De Chinese geneeskunde deelt ziekten anders in. De verschillende vormen van AD(H)D zijn:

• Nier jing leegte met lever en hart bloed leegte. Dit is ADD als basisvorm.
• Hitte als gevolg van yin leegte of hitte als gevolg van lever qi stagnatie. Dit geeft onrust, slecht slapen en/of hitte verschijnselen.
• Stijgend lever yang. Dit veroorzaakt hyperactiviteit.
• Milt zwakte en slijm rond het hart. Kenermkend is niet helder denken en impulsiviteit.

In China zijn meerdere onderzoeken gedaan naar het behandelen van AD(H)D met chinese kruiden en de resultaten daarvan zijn veelbelovend. Een overzicht van het onderzoek en resultaten daarvan worden weergegeven in [1] en [2]. De onderzoeken bespreken een grote variatie aan kruidencombinaties. Een aantal daarvan is minder geschikt voor westerse situaties. Op basis van de genoemde onderzoeken en 25 jaar ervaring met het voorschrijven van chinese kruiden hebben we de kruiden combinatie alt-Ritalin ontwikkeld. In de onderstaande afbeelding geven we een overzicht van de relatie tussen de verschillende aspecten.
Opmerking:De gebruikte beschrijvingen (bv nier jing leegte) bestaat uit een groep symptomen. Het uitleggen van de betekenis daarvam voert hier te ver. Het gebruik van namen van organen wil niet perse zeggen dat er iets mis is met die organen (in de zin van westerse geneeskunde).

Een vergelijk tussen westerse medicatie en alt-Ritalin

De hierboven beschreven medicijnen hebben alle een sterk stimulerende werking. Sommigen werken snel, andere langzamer. Dergelijke middelen zetten je lichaam in overlevings toestand. De dopamine niveau's worden daarbij verhoogd om de motivatie voor overleving te vergroten. Dat verklaart ook het terugval effect. De mogelijke bijwerkingen zijn: nervositeit, prikkelbaarheid, dysforie, slaap stoornissen, hoofdpijn, tics, verhoogde bloeddruk, schildklier problemen, gewichtsverlies en afgenomen eetlust, onrust gevoelens, huid problemen, lusteloosheid, plas problemen, groeistoornissen en jeuk. Ook worden hartkloppingen, gejaagd gevoel en misselijkheid genoemd.

Bezien vanuit de chinese geneeskunde maken dergelijke middelen het werkelijke probleem groter. Ze stimuleren zeer sterk het Yang. Dat vermindert tijdelijk de klachten maar gaat voorbij aan het tonifieren van Yin en Xue (bloed).

alt-Ritalin werkt veel langzamer stimulerend en richt ook op het versterken van yin en bloed. Het heeft daarom ook weinig tot geen bijwerkingen. In feite ontstaat bijwerking als de situatie en behandeling daarvan onvoldoende op elkaar aansluiten. Daarnaast onderscheiden we verschillende vormen van AD(H)D en pakken die verschillend aan. Door gebruik te maken van een ander model begrijpen we de relatie met leefstijl factoren als stress en voeding beter. Dat gebruiken we dan ook als aanvullende behandeling.

Al vergelijkend is westerse ADHD medicatie als het bewegen van een kar met een raketmotor. Het werkt hard maar is moeilijk om bij te sturen. Behandeling met chinese kruiden is als het bewegen van die kar met een diverse groep mensen. Beweging gaat langzaam en geleidelijk en bijsturen is makkelijk.
In het bovenstaande plaatje is met rood aangegeven op welke aspecten westerse medicatie werkt en met groen op welke processen chinese kruiden werken. De diversiteit daartussen is daarmee veel groter en we werken daarom met verschillende alt-Ritalin versies.

AD(H)D: ziekte of karaktertypologie?

Als we ziekte beschrijven als het afwijken van de gemiddelde standaard is AD(H)D inderdaad een ziekte. Zowel dopamine niveau's als gedrag wijken namelijk af. De medische oorzaak van AD(H)D is echter onbekend. Mede om die reden zie ik het liever als karaktertypologie. Mijn ervaring als TCM herbalist en ervarings-deskundige heeft me geleerd dat het mogelijk is AD(H)D eigenschappen positief in te zetten. Mensen met een afwijkende skil-set zijn namelijk erg belangrijk voor de samenleving. De onderstaande behandel aanpak is daarop gericht:

• met kruiden: verbeter concentratie, verhelder geest, verminder stress, kalmeer hyperactiviteit
• met leefstijl advies: vergroot bewustzijn van invloed van voeding en stress
• krijg de minder wenselijke aspecten onder controle en zet de positieve aspecten (zoals hyperfocus) in.
• leer de valkuilen te herkenen en leer ze te vermijden of positief te gebruiken.
• gebruik neuro feedback training om vervelende maar noodzakelijke klusjes te automatiseren.

Bijlage

De hieronder genoemde links beschrijven AD(H)D en onderzoek naar behandeling met chinese kruiden.

[1] How does traditional chinese medicine treat attention deficit hyperactivity disorder
[2] Traditional Chinese medicine research on attention deficit hyperactivity disorder: Theory, treatment and mechanism
[3] Eastern Medicien turns ADHD on it's head