Resultaten behandeling onvruchtbaarheid
Introductie
In onze praktijk hebben we een onderzoek gedaan naar de resultaten van
de behandeling van onvruchtbaarheidsklachten bij de vrouw. De behandeling
vond plaats met chinese kruiden en acupunctuur, en werd al dan niet
gecombineerd met kunstmatige westerse methoden (in diverse ziekenhuizen).
83% van de vrouwen (gemiddelde leeftijd 33,6 jaar) werd
zwanger binnen 9 maanden. In de meeste gevallen moest
minimaal 5 maanden behandeld worden. Van de vrouwen die de gecombineerde
chinese/ westerse behandeling deden werd 28 % zwanger op natuurlijke
manier. Het gemiddelde aantal benodigde interventies (ivf, icsi, iui,
cryo) was 1,1. De voorlopige conclusie is dat behandeling van onvruchtbaarheid
met chinese geneeskunde succesvoller is als alleen westerse geneeskunde.
Vanwege het lagere aantal benodigde westerse interventies is het tevens
goedkoper.
Vanwege de kleine onderzoeksgroep zijn definitieve conclusies nog niet
te trekken.
Onderzoeksdoel
Onderzocht werd het aantal zwangerschappen binnen 1 jaar bij behandeling
met acupunctuur en kruidengeneeskunde al dan niet gecombineerd met westerse
geneeskunde. De behandeling is een individuele; dat wil zeggen afgestemd
op de specifieke situatie van de patiënt. De periode van een jaar werd
gekozen omdat voor deze termijn gegevens bekend zijn voor kunstmatige
bevruchting met ondersteuning door westerse geneeskunde.
De onderzoeksgroep
Van de groep patiënten die tussen 2007 en 2009 in behandeling waren
voor onvruchtbaarheidklachten, zijn die patiënten meegenomen die ofwel
binnen een jaar zwanger waren, ofwel de behandeling minstens een jaar
vol hebben gehouden zonder zwanger te worden. Totaal is dit een groep
van 12 patiënten. Een andere groep van 7 patiënten stopte binnen een
jaar met de behandeling. De redenen hiervoor waren afzien van een kinderwens
(2), en teleurstelling over mislukte IVF pogingen bij begeleide behandeling.
De ervaring leert dat de wens om zwanger te worden erg groot is, en
dat de emoties bij het niet slagen van een poging hoog oplopen.
De behandeling
Behandeling was afhankelijk van de situatie van de patiënten gericht
op: het verbeteren van eicel kwaliteit, het verbeteren van baarmoederslijmvlies,
opheffen van cystes en endometriose, het reguleren van de menstruatie
(duur, hoeveelheid bloed verlies, PMS klachten) en het verminderen van
bijwerkingen bij hormonale stimulatie. Dit werd gedaan door middel van
chinese kruiden als granulaat of hydrofiel concentraat, en door acupunctuur.
De chinese kruiden werden over het algemeen gegeven in 2 of 3 verschillende
formules (oestrogene fase, progestagene fase, en eventueel menstruele
fase). Afhankelijk van de situatie werd gekozen voor 1 of 2 behandelsessies
per 4 weken, die op een specifiek tijdstip in de cyclus werd gekozen
(voor het doen van acupunctuur en het bijstellen van de kruidenformules).
Na een eventuele terugplaatsing werd gebruik gemaakt van een 'an tai'
formule om de innesteling te bevorderen. Bij de punctie en terugplaatsing
werd gebruik gemaakt van het protocol met betrekking tot acupunctuur
dat in 2002 is getest door Paulus et al.
Motivatie
Het hierboven aangehaalde onderzoek van Paulus e.a. werd recentelijk
weersproken door het onderzoek van Boivin en Schmidt. Vanuit de chinese
geneeskunde is het een vreemd idee dat een standaard (niet geïndividualiseerde)
behandeling op een deelaspect van infertiliteit (te weten stress bij
punctie, en doorbloeding van de uterus bij terugplaatsing) een duidelijk
effect zou hebben. Dat de onderzoeken en meta studies het effect hiervan
niet kunnen aantonen noch kunnen ontkennen is mijns inziens een kwestie
van een verkeerde benadering van de situatie en de toepassing van chinese
geneeskunde. Daarnaast is de keuze voor acupunctuur als behandelmethode
mijns inziens onterecht. In het klassieke werk 'huang di nei jing' werd
al vermeld dat kruiden moeten worden gebruikt voor ernstige aandoeningen,
en acupunctuur voor het bevorderen van gezondheid. Dat blijkt ook uit
de klinische situatie in China waar 70 % van de behandelingen met kruiden
gedaan worden. Vanuit de visie van de chinese geneeskunde zou behandeling
van infertiliteit zich moeten richten op alle aspecten daarvan. Aangezien
deze van persoon tot persoon verschillen heeft alleen een geïndividualiseerde
behandeling zin. Een meer uitgebreid commentaar op het onderzoek van
Boivin en Schmidt vind u hier.
Onvruchtbaarheid bij de man werd grotendeels uitgesloten doordat in
de meeste gevallen al eerder een samenlevingsonderzoek werd gedaan.
Resultaten
- zwanger binnen 1 jaar: 10 van 12 (83,33 %)
- gemiddelde leeftijd bij begin van behandeling: 33,6 jr: (tussen
28 en 40 jaar)
- in combinatie met kunstmatige bevruchting: 7
- kunstmatige poging gelukt: 5
- kunstmatige poging mislukt, uiteindelijk natuurlijke bevruchting:
2
- natuurlijke bevruchting: 3
- gemiddeld 3 interventies kunstmatige bevruchting (ivf iui) per patiënt
voor start van chinese behandeling (het gemiddelde voor de groep zwangere
vrouwen die de gecombineerde behandeling volgden. Het gaat hier om
21 interventies voor 7 patiënten).
- gemiddeld 1,1 interventies kunstmatige bevruchting (ivf iui cryo)
per patiënt na start chinese behandeling (het gemiddelde voor de groep
zwangere vrouwen die de gecombineerde behandeling volgden. Het gaat
hier om 8 interventies voor 7 patiënten, waarbij 2 cryo terugplaatsingen
niet lukten).
- de vrouwen in deze groep hadden complicaties als cystes (3) en endometriose
(3). de vrouwen in deze groep werden zwanger tussen de 1 en 9 maanden
met een gemiddelde van 4,4 maanden.
- niet zwanger binnen 1 jaar: 2 van 12 (16,67 %)
- gemiddelde leeftijd bij begin van behandeling: 31,5 jaar (tussen
31 en 32 jaar)
- gemiddeld 9,5 interventies kunstmatige bevruchting (ivf iui icsi)
per patiënt voor start van chinese behandeling (het gemiddelde voor
de groep niet zwangere vrouwen die de gecombineerde behandeling volgden.
Het gaat hier om 19 interventies voor 2 patiënten).
- gemiddeld 1 interventie kunstmatige bevruchting (ivf cryo) per patiënt
na start chinese behandeling (het gemiddelde voor de groep niet zwangere
vrouwen die de gecombineerde behandeling volgden. Het gaat hier om
2 interventies voor 2 patiënten). de vrouwen in deze groep hadden
complicaties als endometriose en hypothyroedie
- opgegeven: 7
- afzien van kinder wens: 2
- emotionele redenen: 5
Conclusies
1. Vergelijking met alleen westerse behandeling
In onderstaand figuur is het resultaat van westerse vruchtbaarheidsbehandeling*
vergeleken met het resultaat van dit onderzoek. Het lijkt hierin alsof
het slagingspercentage van gecombineerd westers - oosterse behandeling
boven de lijn ligt, maar dit is natuurlijk betrekkelijk: de steekproef
grootte van dit onderzoek erg klein, en de achtergronden van de onderzoeken
verschillen nogal. 70 % van de onderzoeksgroep heeft een westers medisch
traject achter de rug waarin het ondanks een redelijk aantal interventies
(gemiddeld 3) niet gelukt is een zwangerschap te bereiken. Om die reden
vermoed ik dat een gecombineerde westers- oosterse aanpak voor alle patiënten
aanzienlijk succesvoller is als alleen westerse behandeling. Een ander
interessant gegeven is dat 28% van de zwangere vrouwen bij gecombineerde
behandeling dat door middel van natuurlijke bevruchting bereikte.

2. Het aantal westerse interventies Bij behandeling adviseer
ik mijn patiënten voldoende tijd te nemen tussen de westerse interventies.
De chinese geneeskunde stelt een mislukte ivf poging qua belasting gelijk
aan een zwangerschap, en gaat uit van 9 maanden herstel. Ze heeft ook
een model dat de positieve of negatieve invloed van hormoonbehandeling
op vruchtbaarheid verklaart. Het aantal westerse interventies voor start
van de gecombineerde behandeling bij vrouwen die niet zwanger worden
is 3 keer zo hoog, als bij vrouwen die wel zwanger worden. Het is niet
duidelijk of er een verband is tussen het hoge aantal westerse interventies
en het niet slagen van de behandeling met chinese geneeskunde. Datzelfde
geldt voor het verband tussen het verlaagde aantal westerse interventies
en het slagen van de behandeling met chinese geneeskunde. Een dergelijke
conclusie wordt ook gesuggereerd in het onderzoek
van prof. dr. Poppe (VU Brussel)
Het lijkt
er op dat met gecombineerde behandeling een zelfde of hoger slagingspercentage
bereikt kan worden met minder (dure) westerse interventies. In het kader
van kostenreductie is dat een interessant gegeven.
3. Tijdsduur van de behandeling Om te kunnen vergelijken met
het resultaat van westerse behandeling (volgens prof. Kremer) werd gekozen
voor een periode van een jaar. Het resultaat zou echter niet anders
geweest zijn als gekozen was voor een periode van 9 maanden. Het lijkt
er ook op dat de grootste groep (60 %) minimaal 5 maanden chinese behandeling
nodig heeft om zwanger te worden. Natuurlijk is dit gerelateerd aan
de oorzaak van de onvruchtbaarheid. Zo zal een hormonaal probleem sneller
opgelost zijn als een probleem met de eicel kwaliteit. Na 9 maanden
lijken dan de kansen af te nemen.
4. Leeftijd Opmerkelijk is dat de groep niet zwangere vrouwen
2 jaar jonger is als de groep zwangere vrouwen. Een mogelijke conclusie
hiervoor is dat niet de leeftijd maar de specifeke situatie (een geschiedenis
met veel westerse interventies, mogelijk schildklierproblemen) het probleem
is (zie bij 2.) Samenvattend lijkt het dat een gecombineerd oosters
westerse behandeling even effectief en goedkoper is dan alleen westerse
behandeling. Gezien de kleinschaligheid van het onderzoek kan dit natuurlijk
niet meer zijn dan een voorlopige conclusie. Een grootschaliger onderzoek
lijkt zinvol. Vanwege de kleinschaligheid is er voor gekozen niet verder
te verdelen in een groep alleen behandeling met chinese geneeskunde,
en een groep met gecombineerde behandeling. In een grootschaliger onderzoek
lijkt dat interessant.
* Deze resultaten werden door prof. dr. Kremer genoemd in een interview.